Virus Nipah là gì? Lây qua đường nào? 4 Cách phòng tránh hiệu quả

Virus Nipah là một trong những loại virus nguy hiểm nhất thế giới hiện nay, với tỷ lệ tử vong cao lên đến 40-75% tùy theo ổ dịch. Trong bối cảnh ổ dịch mới bùng phát tại Ấn Độ (bang West Bengal) vào tháng 1/2026 với các ca xác nhận ở nhân viên y tế, việc tìm hiểu virus Nipah lây qua đường nào, đặc biệt là đường hô hấp, và cách phòng tránh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về virus Nipah là gì, nguyên nhân gây bệnh, tình trạng hiện nay tại châu Á, các đường lây chính (bao gồm lây từ người sang người qua đường hô hấp), và các biện pháp phòng tránh virus Nipah hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Nếu bạn đang lo lắng về nguy cơ virus Nipah lây lan, hãy đọc kỹ để nắm rõ kiến thức và áp dụng ngay các cách phòng ngừa

Virus Nipah Là Gì? Nguyên Nhân Gây Bệnh

Virus Nipah (NiV) thuộc họ Paramyxoviridae, là một loại virus zoonotic (lây từ động vật sang người). Virus được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1998-1999 tại Malaysia và Singapore, gây dịch lớn ở lợn và người.

Nguyên nhân chính:

Virus Nipah có vật chủ tự nhiên là dơi quạ (fruit bats) thuộc chi Pteropus. Chúng mang virus mà không bệnh, nhưng lây lan qua nước tiểu, phân, nước bọt hoặc trái cây bị ô nhiễm.

Triệu chứng điển hình:

Sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn mửa, rối loạn ý thức, viêm não cấp tính, khó thở. Bệnh tiến triển nhanh, có thể dẫn đến hôn mê và tử vong trong vòng 24-48 giờ.

Virus Nipah không có vắc-xin hay thuốc đặc trị, nên phòng tránh là yếu tố quyết định.

Tình Trạng Hiện Nay Của Virus Nipah

Theo các báo cáo mới nhất từ Bộ Y tế Ấn Độ và các tổ chức quốc tế (CDC, WHO, UKHSA), virus Nipah đang gây lo ngại tại châu Á:

Tháng 1/2026: 2 ca xác nhận tại Kolkata, West Bengal (Ấn Độ), liên quan đến nhân viên y tế. Một số nguồn đề cập thêm ca nghi ngờ, nhưng ổ dịch chưa lan rộng lớn.

Các sân bay ở Ấn Độ, Thái Lan và một số nước châu Á đã tăng cường sàng lọc y tế hành khách từ vùng dịch.

Các ổ dịch thường niên ở Bangladesh (mùa thu hoạch nhựa cây chà là từ tháng 11-3), và Ấn Độ (Kerala 2018, 2021, 2023). Tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở người nhiễm qua đường hô hấp từ người bệnh.

Hiện tại, nguy cơ virus Nipah lây lan toàn cầu vẫn thấp, nhưng cần cảnh giác cao với du lịch và tiếp xúc động vật hoang dã.

Virus Nipah Lây Qua Đường Nào? Các Con Đường Truyền Nhiễm Chính

Virus Nipah lây truyền qua nhiều con đường, trong đó đường hô hấp là yếu tố quan trọng nhất ở lây từ người sang người.

Từ động vật sang người:

• Tiếp xúc trực tiếp với dơi quạ bị nhiễm hoặc phân, nước tiểu, nước bọt của chúng.
• Ăn trái cây tươi hoặc nhựa cây chà là (date palm sap) bị ô nhiễm bởi dơi.
• Tiếp xúc với lợn hoặc động vật khác bị nhiễm (như ở Malaysia 1998).

Từ người sang người:

Đường hô hấp:

• Qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần (trong khoảng cách <1m) với bệnh nhân.
• Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết cơ thể (nước bọt, dịch hô hấp, máu, mồ hôi) của người bệnh.
• Lây trong môi trường y tế nếu không dùng thiết bị bảo hộ (PPE).

Virus Nipah không lây qua không khí như SARS-CoV-2, nhưng đường hô hấp gần gũi vẫn là con đường lây lan nhanh ở bệnh viện hoặc gia đình.

Cách Phòng Tránh Virus Nipah Hiệu Quả Nhất

Không có vắc-xin, nên cách phòng tránh virus Nipah tập trung vào cắt đứt nguồn lây và bảo vệ cá nhân:

Tránh tiếp xúc động vật mang virus:

• Không tiếp cận dơi quạ hoặc hang dơi.
• Không chạm vào lợn, ngựa, dê bị bệnh hoặc chết bất thường.

An toàn thực phẩm:

• Không ăn trái cây rơi dưới đất hoặc có dấu hiệu dơi cắn.
• Không uống nhựa cây chà là tươi (date palm sap) ở vùng dịch.
• Rửa sạch trái cây bằng nước và xà phòng trước khi ăn.

Vệ sinh cá nhân và đường hô hấp:

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần người bệnh hoặc ở khu vực nghi dịch.
• Tránh đám đông ở vùng có ổ dịch.

Biện pháp y tế:

• Cách ly nghiêm ngặt bệnh nhân nghi nhiễm.
• Nhân viên y tế phải dùng PPE đầy đủ (khẩu trang N95, găng tay, kính bảo hộ).
• Theo dõi sức khỏe nếu từng tiếp xúc vùng dịch.

Áp dụng các cách phòng tránh này sẽ giảm đáng kể nguy cơ virus Nipah lây qua đường hô hấp và các con đường khác.

Mối nguy hiểm của Virus Nipah

Virus Nipah là mối đe dọa nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu hiểu rõ virus Nipah lây qua đường nào và thực hiện nghiêm túc cách phòng tránh. Với ổ dịch đang theo dõi tại Ấn Độ năm 2026, hãy giữ vệ sinh, tránh tiếp xúc nguy cơ và cập nhật thông tin từ Bộ Y tế.

Nếu có triệu chứng nghi ngờ (sốt cao, đau đầu, rối loạn ý thức), liên hệ ngay cơ sở y tế để được cách ly và điều trị kịp thời. Hãy chia sẻ bài viết để mọi người cùng biết cách phòng tránh virus Nipah hiệu quả! Sức khỏe là trên hết.

Công Nghệ Y Khoa MDT chuyên hỗ trợ trong lĩnh vực mở phòng khám vật lý trị liệu phục hồi chức năng và tư vấn các phương pháp điều trị.

Hiện chúng tôi đang cung cấp mẫu máy vật lý trị liệu phục hồi chức năng được sử dụng tại các bệnh viện, phòng khám lớn uy tín với tiêu chuẩn chất lượng và độ tin cậy cao mẫu sản phẩm mang lại.

Liên hệ với chúng tôi 

Hotline: 0902823651

Fanpage:congngheykhoamdt

Youtube:congngheykhoa

Tiktok:congngheykhoa.com

Maps:Vật lý trị liệu Công Nghệ Y Khoa MDT

Threads: congngheykhoa

Shopee: thietbiytemdt