Tê bì chân tay và Giải pháp

1. Tê bì chân tay là gì?

Tê bì chân tay là hội chứng phổ biến nhất trong các bệnh thần kinh. Cơ thể sẽ gặp tình trạng mất cảm giác hoặc suy giảm cảm giác một phần ở tay, chân. Tê bì chân tay xảy ra ở nhiều đối tượng, từ người già đến người trẻ và gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống hàng ngày. 

Dấu hiệu, biến chứng của bệnh tê bì chân tay - VnExpress Sức khỏe
Tê bì bàn tay

Triệu chứng tê bì chân tay thường xuất hiện từ đầu ngón ở các chi với cảm giác tê rần như bị châm chích. Cảm giác tê tăng dần, lan dần bàn tay, cổ tay, cánh tay và tương tự ở chi dưới. Khi các triệu chứng này xảy ra một cách bất thường và liên tục, cần tìm hiểu rõ nguyên nhân và tìm cách khắc phục. Tránh những bệnh lý xấu liên quan có thể xảy ra với cơ thể.

2. Nguyên nhân tê bì chân tay

Theo phản xạ bình thường của cơ thể, khi các chi chạm vào các vật quá nóng hoặc quá lạnh thì sẽ rụt lại. Tuy nhiên, khi bị tê bì chân tay sẽ mất cảm giác và mất đi phản ứng bình thường của cơ thể.

Tê bì chân tay do sinh lý:

  • Khi hoạt động sai tư thế, máu khó lưu thông do mạch máu và hệ thần kinh bị chèn ép, đặc biệt là phụ nữ sau sinh.
  • Đứng ngồi quá lâu ở một tư thế, mang vác vật nặng, lười vận động, đi giày cao gót trong thời gian dài,…
  • Ảnh hưởng thời tiết: khi thời tiết thay đổi đột ngột, cơ thể bị giảm sức đề kháng, rối loạn cảm giác gây tê bì, đặc biệt khi trời lạnh hoặc mưa.

Tê bì chân tay do bệnh lý:

  • Di chứng sau chấn thương: tai nạn, phẫu thuật, gây tổn thương đến dây thần kinh ngoại biên khiến bệnh nhân tê bì chân tay và giảm khả năng vận động.
  •  Do các bệnh rối loạn chuyển hóa: đái tháo đường, mỡ máu, gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch, béo phì.
  • Viêm đa dây thần kinh, viêm đa rễ thần kinh
  • Thoái hóa cột sống, thoát vị đãi đệm, viêm khớp,..
  • Nhiễm trùng, nhiễm độc do lao, virus, các loại kim loại nặng như chì, thủy ngân, hóa chất,..
  • Thiếu các dưỡng chất cần thiết, sinh tố B1, B2, Canxi, Kali,.. thường xảy ra với người lớn tuổi, thể trạng kém.

3. Biểu hiện

Với mỗi nguyên nhân khác nhau, bệnh nhân sẽ có nhiều biểu hiện khác nhau của hội chứng tê bì:

  • Tê bì chân tay đi kèm với đau mỏi vai gáy và lan xuống một bên cơ thể. Hạn chế khả năng vận động, khó chịu khi chân tay bị tay bì sau khi ngủ dậy.
  • Tê bì cánh tay lan xuống ngón tay. Tê cứng khi nằm lâu ở một tư thế cố định, thường xảy ra vào ban đêm.
  • Thường xuyên bị chuột rút ở tay chân, bị co thắt cơ đột ngột ở bắp chân, bắp tay.
  • Xuất hiện cảm giác châm chích, nóng bỏng ở tay chân.

4. Nguy cơ mắc Hội chứng tê bì chân tay

  • Người cao tuổi:

Người cao tuổi có khả năng xảy ra các triệu chứng tê bì chân tay với tần suất cao. Do hệ thống miễn dịch và chức năng của các bộ phận trong cơ thể giảm dần, nhất là hệ xương khớp. 

Do đó, cần bảo vệ sức khỏe cho người già khi thời tiết thay đổi, tránh nhiễm lạnh và vận động một cách khoa học giúp máu lưu thông dễ dàng.

  • Người mắc các bệnh mãn tính:

Tê bì chân tay là hội chứng biểu hiện của nhiều căn bệnh như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, tiểu đường,.. Tùy vào vị trí và mức độ bệnh mà gây ra các triệu chứng tê bì khác nhau.

Người bệnh chuyển biến nặng có thể từ tê bì cấp độ nhẹ trở nên dần mất cảm giác ở các chi, rất nguy hiểm.

  • Vận động thiếu khoa học

Tê bì chân tay cũng thường xảy ra với người ở độ tuổi trung niên khi hoạt động và làm việc quá sức. Mang vác vật nặng, ngồi lâu trong một tư thế ít vận động như nhân viên văn phòng, tài xế,..

Bị đau lưng sau khi bê đồ nặng, khiêng nặng, làm việc nặng và cách chữa - Việt Nam Forestry
Mang vác vật nặng gây tê bì chân tay

5. Chẩn đoán và điều trị

Phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân nên tê bì chân tay sẽ diễn biến ở nhiều biểu hiện khác nhau. Do đó, bác sĩ sẽ sử dụng các phương pháp chỉ định bệnh nhân thực hiện để phát hiện bệnh như:

  • Điện cơ đo lường mức độ hoạt động của cơ bắp
  • Chụp cộng hưởng từ MRI
  • Chụp CT/Scan/ X-quang,..

Phương pháp điều trị:

5.1. Tây Y

Hiện nay, nhiều bệnh nhân thường tìm đến tiệm thuốc Tây để nhờ sự can thiệp của một số loại thuốc:

  • Thuốc giảm đau, chống viêm: Ibuprofen, Arcoxia, Bonlutin, Paracetamol,… Sau khi sử dụng một thời gian, bệnh nhân sẽ cải thiện được hiện tượng tê tay chân.
  • Thuốc giãn cơ: Myonal, Mydocalm,.. phù hợp với bệnh nhân có kèm triệu chứng cứng cơ.
  • Vitamin và khoáng chất: Thường là vitamin B1, B2, B6 để cải thiện chức năng hệ thần kinh, tăng cường sức khỏe.
Tê bì chân tay: Đố bạn biết vỏ thuốc làm bằng gì?
Thuốc giúp hạn chế tê bì nhất thời

Lưu ý: cần sử dụng thuốc theo liều lượng và chỉ định của bác sĩ để tránh những tác dụng phụ không đáng có.

5.2. Mẹo dân gian

Các bài thuốc chữa tê bì chân tay được truyền lại để cải thiện dấu hiệu của nó, bao gồm:

  • Trị tê tay chân bằng lá lốt: Sử dụng 15 – 20 lá lốt tươi, đã được rửa sạch, rồi đun sôi cho đến khi gần cạn, rồi gạn lấy uống trong 10 ngày, mỗi ngày 1 lần.
  • Cải thiện tê chân tay từ cây xấu hổ (cỏ trinh nữ): Sử dụng khoảng 30gr rễ sắc lấy nước uống trong 10 ngày, có thể sẽ thấy hiệu quả.
  • Chữa tê chân tay bằng gừng với muối bằng cách dùng 2 nguyên liệu này ngâm tay chân (nước ấm từ 50 đến 60 độ), để lưu thông máu, giãn cơ và khắc phục tê tay chân.
Tê bì chân tay: 3 Cách giảm mỡ bụng bằng muối gừng hiệu quả nhanh tại nhà
Gừng với muối hỗ trợ điều trị tê bì

Tuy nhiên, phương pháp này thường không mang lại hiệu quả cao và phụ thuộc vào nguyên nhân bệnh lý của từng người. Hơn nữa, tự ý sử dụng các bài thuốc được kết hợp một cách ngẫu nhiên có thể gây ngộ độc, nguy hiểm cho người bệnh.

5.3. Tập Yoga

Hiện nay, Yoga là một phương pháp được nhiều người sử dụng để cải thiện sức khỏe và vóc dáng. Đặc biệt là người trẻ tuổi và trung niên.

Đây là một liệu pháp hữu hiệu, làm gia tăng tuần hoàn máu, có thể cải thiện nguyên nhân tê bì chân tay nhẹ do sinh lý.

Bài tập vận động các ngón tay, cách thực hiện như sau:

  • Nằm xuống giường (không đệm).
  • Giơ 2 tay lên cao ngang bằng vai và xòe các ngón tay.
  • Kiên nhẫn giơ thẳng trong 5 giây, sau đó mới hạ xuống.
  • Tiếp tục gập khuỷu tay lại, đồng thời nắm chặt hai bàn tay lại trong vài giây rồi từ từ buông xuống.  
  • Đặt hai tay lên vùng ngực, sau đó sẽ thả lỏng cả hai tay.

5.4. Vật lý trị liệu trị tê bì chân tay

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, vật lý trị liệu phục hồi chức năng ra đời như một giải pháp “cứu cánh” cho hội chứng tê bì chân tay ở nhiều nguyên nhân khác nhau từ sinh lý đến bệnh lý.

Tê bì chân tay: Các trường đào tạo ngành Vật lý trị liệu phục hồi chức năng tại Hà Nội
Sử dụng vật lý điều trị cho bệnh nhân

Một số phương pháp vật lý trị liệu có thể kể đến như:

  • Châm cứu, điện châm: thúc đẩy quá trình lưu thông máu đến tay và chân, xoa dịu những cơn co cơ, tê tay chân, giúp vận động tay chân trở lại bình thường…
  • Xoa bóp, bấm huyệt, massage: đả thông kinh mạch trong cơ thể, cân bằng âm dương, giảm căng thẳng và co cứng, giải tỏa ức chế, tạo ra các kích thích đến hệ nội tiết…
  • Giác hơi, điếu ngải: Kích hoạt lưu thông máu tốt hơn, dây thần kinh hưng phấn hơn, tăng cường miễn dịch cơ thể,…
  • Sử dụng thiết bị vật lý trị liệu chuyên dụng cho bệnh nhân tê bì chân tay. 

Đây được xem là một biện pháp chữa tê bì chân tay an toàn và hiệu quả nhất hiện nay. Liệu pháp này đang được áp dung rộng rãi trên toàn quốc bởi các bác sĩ đầu ngành.

Máy kích thích thần kinh cơ Intensity Twim Stim III

Với công nghệ hiện đại từ Mỹ, Intensity Twin Stim III nhỏ gọn  kết hợp giữa dòng điện giảm đau và dòng điện kích thích thần kinh cơ. Tác dụng trực tiếp lên vùng tê bì và đem lại cho bạn cảm giác dễ chịu. Nhanh chóng lấy lại trạng thái bình thường và điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh sau một thời gian sử dụng.

Tê bì chân tay
Máy kích thích thần kinh cơ Intensity Twin Stim III

Máy siêu âm trị liệu xách tay UP2:

Máy siêu âm trị liệu mini UP2 là một thiết bị siêu âm trị liệu tạo ra sóng siêu âm sâu trong các mô, ảnh hưởng đến mô cơ bị tê bì. Ngoài ra, nó còn trị các triệu chứng của viêm gân, giảm đau, co thắt cơ, cứng khớp và viêm tắc sữa,..

Sóng siêu âm UP2

Máy nén ép trị liệu

Hệ thống nén ép trị liệu bao gồm những túi khí được sử dụng tạo áp lực truyền từ máy nén khí. Giúp xoa bóp lên các vùng tê bì. Máy là sự lựa chọn tối ưu để giảm thiểu và ngăn ngừa tình trạng đau nhứt, căng tức, chuột rút,…

Tê bì chân tay
Máy nén ép trị liệu

Tê bì chân tay tuy chỉ là một bệnh lý nhưng khả năng ảnh hưởng của nó lại rất lớn. Không những cản trở quá trình sinh hoạt, đôi khi đây là nguyên nhân và hậu quả của một số căn bệnh nguy hiểm. Do vậy, cần điều trị kịp thời hội chứng này để tình trạng không diễn biến nặng thêm.

Một số lời khuyên cho bệnh nhân Tê bì chân tay:

  • Tăng cường vận động:

Tăng cường tập luyện thể dục, đặc biệt là những động tác ở tay và chân. Tập thể dục trung bình 30 phút mỗi ngày không những cải thiện sức khỏe mà còn ngăn chặn được bệnh lý tim mạch, huyết áp, giúp mãu dễ lưu thông hơn.

Tê bì chân tay; 6 điều anh em cần biết khi chạy bộ trên máy chạy (treadmill)
Tập thể dục hạn chế tê bì chân tay

Vận động một cách khoa học: không ngồi hoặc đứng lâu một chỗ, không mang vác các vật nặng. Ngoài ra, nên giữ tinh thần thoải mái, tránh suy nghĩ căng thẳng và làm việc quá sức,..

  • Về chế độ dinh dưỡng:

Chế độ dinh dưỡng hợp lý, ăn nhiều chất xơ và đảm bảo cung cấp vitamin cần thiết cho cơ thể. Nên bổ sung thường xuyên thực phẩm chứa nhiều Canxi, protein,.. tăng cường sự vững chắc thành mạch, phòng ngừa xơ vữa động mạch, tê bì chân tay,.. 

Hạn chế ăn các loại thực phẩm chiên xào thay vì luộc , hấp,..

Sử dụng đạm thực vật từ đậu nành, đậu hũ, đậu Hà Lan, lúa mì,…

Tê bì chân tay: Ăn uống lành mạnh – khỏe và đẹp lâu dài
Ăn uống lành mạnh bảo vệ sức khỏe

Tham khảo thêm một số hội chứng và bệnh thường gặp có liên quan:

Theo dõi thêm các thông tin liên quan về VLTL- PHCN tại đây.

Hãy liên hệ ngay với chúng tôi khi cần tư vấn và giúp đỡ!